Pamiętam moment kiedy zobaczyłam fotoksiążkę którą zrobiła moja przyjaciółka na pierwszą rocznicę związku. Różowe serduszka, błyszczące tła, czcionka Comic Sans i zdjęcia z każdej randki włącznie z tymi nieudanymi selfie w restauracji. Była to ósma księżka z jej relacji która lądowała w szufladzie po pierwszym przekartkutaniu. Myślałam wtedy że fotoksiążki to z natury kiczowate, ale kilka miesięcy później dostałam jedną która zupełnie zmieniła moje podejście. Eleganckie, minimalistyczne, pełne przemyślanych detali – wyglądała jak profesjonalny album z galerii sztuki.
Fotoksiążka może być pięknym, trwałym prezentem który będzie przypominał o ważnych chwilach przez dziesięciolecia. Może też być tandetną próbą udowodnienia miłości przez zestawienie przypadkowych zdjęć w pierwszej lepszej aplikacji. Różnica między jedną a drugą to kwestia planowania, wyboru zdjęć, kompozycji i przede wszystkim powściągliwości w używaniu efektów. Dobra fotoksiążka opowiada historie, nie krzyczy o swoim istnieniu kolorowymi ramkami i migającymi ozdobkami.
Problem z większością fotoksiążek polega na tym że powstają spontanicznie, bez przemyślenia całościowej koncepcji. Ludzie wybierają pierwsze lepsze zdjęcia, dodają kolorowe tła bo wydają się weselsze, mieszają różne czcionki bo jedna wydaje się nudna. Efekt przypomina bardziej gazetkę szkolną niż elegancki album. Tymczasem najpiękniejsze fotoksiążki to te które traktują fotografię poważnie i skupiają się na historii którą chcą opowiedzieć.
Planowanie które ma sens
Zanim otworzysz jakąkolwiek aplikację do tworzenia fotoksiążek, usiądź i pomyśl o historii którą chcesz opowiedzieć. Czy to ma być kronika całego związku od pierwszej randki po dzisiaj, czy może skupiona na konkretnym okresie jak wspólne wakacje czy przeprowadzka? Czy ma być nostalgiczna podróż w przeszłość, czy celebracja obecnego momentu w życiu? Od odpowiedzi na te pytania zależy wybór zdjęć, ich kolejność i sposób prezentacji.
Dobra fotoksiążka ma strukturę jak dobra książka. Potrzebuje wstępu który wprowadza w atmosferę, rozwoju akcji który pokazuje przebieg wydarzeń i punktu kulminacyjnego który zostaje w pamięci. Może to być chronologiczne opowiadanie waszej historii, ale może też być tematyczne – jeden rozdział o waszych podróżach, drugi o codziennych chwilach, trzeci o świętach. Ważne żeby fotoksiążka miała logiczną strukturę a nie była przypadkowym zbiorem zdjęć.
Zaplanuj też rozmiar i format książki zanim zaczniesz układać zdjęcia. Duży format kwadratowy (30×30 cm) dobrze sprawdzi się dla krajobrazy i zdjęć grupowych, ale może być niewygodny do przechowywania. Mały format prostokątny (20×15 cm) jest praktyczny ale nie da efektu wow. Średni format (25×25 cm) to często złoty środek który pozwala na efektowną prezentację bez przesadnych rozmiarów.
Wybór i przygotowanie zdjęć
Najważniejsza zasada: mniej to więcej. Zamiast stu przeciętnych zdjęć wybierz dwadzieścia naprawdę dobrych. Każde zdjęcie w fotoksiążce powinno być tam z konkretnego powodu – bo opowiada ważną część historii, bo pokazuje emocje, bo jest technicznie udane albo bo ma wartość sentymentalną. Jeśli zdjęcie nie spełnia żadnego z tych kryteriów, nie powinno być w albumie.
Zwróć uwagę na jakość techniczną zdjęć. Nieostre, za ciemne czy przejaskrawione fotografie będą wyglądać jeszcze gorzej w druku niż na ekranie telefonu. Warto potraktować fotoksiążkę jako okazję do nauczenia się podstaw obróbki zdjęć – wyrównania ekspozycji, poprawienia kontrastu, usunięcia czerwonych oczu. Większość problemów można naprawić w darmowych aplikacjach jak Snapseed czy VSCO.
Unikaj zdjęć z mediów społecznościowych jeśli nie masz dostępu do oryginałów w wysokiej rozdzielczości. Screenshoty z Instagrama czy Facebooka będą wyglądać pikselowate w druku. Podobnie nie używaj zdjęć które już gdzieś publikowałeś z filtrami czy napisami – fotoksiążka powinna zawierać „czyste” wersje zdjęć które pozwolą na własną interpretację wizualną.
Design który nie krzyczy
Wybierz jedną, maksymalnie dwie czcionki dla całej książki i trzymaj się ich konsekwentnie. Najlepiej sprawdzają się klasyczne, czytelne kroje pisma – sans serif dla nagłówków i serif dla dłuższych tekstów. Unikaj czcionek fantasyjnych, ozdobnych czy imitujących pismo ręczne – wyglądają tandetnie i trudno się je czyta. Wielkość czcionki powinna być dostosowana do rozmiaru książki – na małych formatach duże litery będą przytłaczać zdjęcia.
Tła powinny być subtelne i nie konkurować ze zdjęciami. Najlepiej sprawdzają się jednolite kolory w pastelowych odcieniach, delikatne textury czy bardzo subtelne wzory. Unikaj jaskrawych kolorów, dużych wzorów i wszystkiego co przypomina papier do pakowania prezentów. Pamiętaj że tło to tylko rama dla zdjęć, nie główny element kompozycji.
Ramki wokół zdjęć mogą być eleganckie jeśli są bardzo subtelne – cienka biała czy szara linia często wystarcza. Unikaj grubych, kolorowych ramek, szczególnie tych z efektami 3D czy cieniami. Najlepiej sprawdzają się zdjęcia bez ramek wcale, gdzie fotografia płynnie przechodzi w tło strony. Daje to efekt nowoczesny i profesjonalny.
Kompozycja strony i rozkładówek
Każda strona powinna mieć punkt centralny – jedno główne zdjęcie które przyciąga wzrok jako pierwsze. Pozostałe elementy powinny je uzupełniać a nie konkurować o uwagę. Jeśli umieszczasz kilka zdjęć na jednej stronie, jedno powinno być wyraźnie większe od pozostałych. To tworzy hierarchię wizualną i sprawia że strona nie wygląda chaotycznie.
Zostaw dużo białego przestrzeni – to nie marnotrawstwo miejsca ale element designu który pozwala oczom odpocząć i skupić się na ważnych elementach. Przepełnione strony gdzie każdy centymetr jest wykorzystany wyglądają tandetnie i trudno się je ogląda. Czasem jedna duża fotografia na całą stronę z małym podpisem będzie znacznie bardziej efektowna niż mozaika z pięciu mniejszych zdjęć.
Myśl o książce jako o całości – kolejne strony powinny do siebie pasować kolorystycznie i stylistycznie. Unikaj drastycznych zmian w layoutcie, kolorach czy stylu między stronami. Dobrze jest wcześniej naszkicować ogólny plan książki i sprawdzić czy wszystkie strony współgrają ze sobą zanim wyślesz zamówienie do druku.
Teksty które dodają wartość
Nie każde zdjęcie potrzebuje podpis, ale te które go mają powinny zawierać informacje dodające wartość do tego co widać. Zamiast oczywistych opisów typu „my na plaży” lepiej napisać coś co wyjaśnia kontekst, emocje czy szczegóły które nie są widoczne na zdjęciu. „Pierwszy raz kiedy nauczyłem Cię pływać – wcześniej bałaś się wody głębszej niż metr” to znacznie ciekawszy opis niż „wakacje w Chorwacji”.
Cytaty czy dłuższe teksty mogą być pięknym dodatkiem jeśli są dobrze wybrane i nie przytłaczają zdjęć. Unikaj patetycznych wierszy znalezionych w internecie – lepiej napisz kilka słów własnymi słowami niż cytować ckliwe sentencje. Jeśli już używasz cytatów, wybieraj te od znanych pisarzy, poetów czy filmowców, nie anonimowe „mądrości” z Facebooka.
Ważne daty, miejsca i imiona są cennym uzupełnieniem zdjęć – za kilka lat może się okazać że nie pamiętasz gdzie dokładnie było zrobione zdjęcie albo kto był z wami na wycieczce. Zapisane w albumie te informacje będą miały wartość historyczną. Ale nie przesadzaj z ilością tekstu – fotoksiążka to przede wszystkim historia opowiedziana obrazami.
Błędy które rujnują najlepsze zdjęcia
Największy błąd to próba zmieszczenia wszystkich zdjęć jakie masz. Fotoksiążka to nie archiwum ale starannie wyselekcjonowana kolekcja najlepszych momentów. Lepiej zrób dwie mniejsze książki o konkretnych tematach niż jedną ogromną gdzie tracisz się w nawale zdjęć. Pamiętaj że każde dodatkowe zdjęcie osłabia impact pozostałych.
Drugi błąd to mieszanie zdjęć z różnych okresów na jednej stronie bez logicznego powodu. Jeśli układasz chronologicznie, trzymaj się tej zasady. Jeśli tematycznie, grupuj podobne zdjęcia razem. Chaotyczne przeskakiwanie między latami i miejscami sprawia że książka traci spójność narracyjną.
Trzeci błąd to używanie szablonów z gotowymi napisami w stylu „Nasza miłość”, „Wspomnienia” czy „Razem na zawsze”. Te ogólnikowe hasła nie mają wartości personalnej i sprawiają że twoja unikalna historia brzmi jak tysiąc innych. Lepiej w ogóle pominąć tytuły niż używać gotowych szablonów.
Twoje zadanie
Zanim zaczniesz tworzyć fotoksiążkę, przejrzyj swoje zdjęcia i wybierz dwadzieścia najlepszych które opowiadają waszą historię. Ułóż je w logicznej kolejności i pomyśl jaką historię chcesz nimi opowiedzieć. Dopiero potem otwórz aplikację do tworzenia albumów. Napisz w komentarzu jakie było najtrudniejsze w wyborze zdjęć do fotoksiążki którą robiłaś.