Stałam w księgarni z telefonem w ręku, scrollując przez jego profil na Instagramie w poszukiwaniu jakiejkolwiek wskazówki. Znaliśmy się dopiero miesiąc, a jego urodziny zbliżały się nieubłaganie. Wiedziałam tylko że lubi czytać bo wspomniał to na pierwszej randce, ale nie miałam pojęcia czy woli kryminały, fantastykę, biografie czy może coś zupełnie innego. Każda książka którą brałam do ręki wydawała się ryzykowna – co jeśli już ją ma, co jeśli to nie jego klimat, co jeśli w ogóle nie lubi takiego autora?
Książka to jeden z tych prezentów które mogą być strzałem w dziesiątkę albo kompletną wtopą. W przeciwieństwie do perfum czy biżuterii, tutaj nie chodzi o gusty estetyczne ale o całą osobowość, sposób myślenia, zainteresowania i nawet poglądy na życie. Dobrze dobrana książka może rozpocząć fascynujące rozmowy i pokazać że rozumiesz drugą osobę. Źle dobrana może sprawiać że poczuje się niezrozumiana albo oceniana. Dodatkowo książki to bardzo osobisty prezent – dając komuś książkę sugerujesz że myślisz że powinna ją przeczytać, co może brzmieć paternalistycznie jeśli nie trafisz w gust.
Problem polega na tym że w nowym związku nie masz jeszcze wystarczającej wiedzy o drugiej osobie żeby trafić w jej konkretne preferencje literackie. Nie wiesz czy lubi czytać szybko czy wolno delektować się każdym zdaniem, czy woli książki które go rozśmieszą czy te które zmuszą do myślenia, czy ma ochotę na ucieczkę od rzeczywistości czy wolałby coś co poszerzy jego horyzonty. To wszystko dowiadujesz się po miesiącach wspólnych rozmów, nie po kilku randkach.
Uniwersalne książki które podobają się każdemu
Istnieją książki które mają tak szeroką grupę odbiorców że ryzyko chybienia jest minimalne. Na szczycie tej listy znajdują się pozycje które łączą wysoką jakość literacką z przystępnością i tematami uniwersalnymi. „Alchemik” Paulo Coelho to książka która przemawia do ludzi niezależnie od wieku, wykształcenia czy zainteresowań. Podobnie działa „Mały Książę” Saint-Exupéry – pozornie dziecięca, ale w rzeczywistości głęboko filozoficzna.
Współczesne bestsellery też mogą być dobrym wyborem, szczególnie te które zyskały uznanie krytyków. „Kolorowy ptak” Suzanne Collins, „Pachnidło” Patricka Süskinda czy „Milczenie owiec” Thomasa Harrisa to książki które fascynują różne typy czytelników. Ważne żeby wybierać tytuły które są głośne nie tylko ze względu na marketing, ale rzeczywiście oferują wartościową lekturę.
Bezpiecznym wyborem są też książki z pogranicza gatunków. Powieść historyczna z elementami romansu, kryminał psychologiczny z filozoficznym podtekstem, science fiction z humanistycznym przesłaniem – takie hybrydy zwiększają szanse że trafisz w czyjeś zainteresowania. Książka nie musi idealnie odpowiadać gustom obdarowanego, wystarczy że zaciekawi go na tyle żeby chciał ją przeczytać.
Jak dyskretnie wywiadować się o gustach
Nie musisz wprost pytać „jakie książki lubisz” żeby dowiedzieć się czegoś o czyichś preferencjach literackich. Wystarczy że w naturalny sposób wpleciesz w rozmowę tematy związane z kulturą. Możesz spytać o ostatni film który go poruszył, o serial który ogląda, o podcasty które słucha. Ludzie którzy lubią kryminały w książkach często oglądają też kryminalne seriale, fani fantasy są zainteresowani filmami fantasy, a osoby czytające biografie polityków lub przedsiębiorców często słuchają podcastów o biznesie.
Zwróć uwagę na jego sposób wyrażania się i tematy które porusza. Ktoś kto często opowiada o psychologii międzyludzkiej prawdopodobnie doceni dobrą powieść obyczajową. Osoba która lubi analizować społeczne problemy może być zainteresowana reportażem czy esejem. Fan technologii i innowacji prawdopodobnie przeczyta biografię Steve’a Jobsa czy książkę o startupach. Nie trzeba być detektywem żeby zauważyć te sygnały.
Możesz też zaproponować wspólne pójście do księgarni pod pretekstem że szukasz czegoś dla siebie. Obserwuj co przykuwa jego uwagę, w których działach się zatrzymuje, jakie książki bierze do ręki. Nawet jeśli nie kupi niczego dla siebie, dowiesz się sporo o jego preferencjach. Ta metoda ma dodatkową zaletę – może zakończyć się wspólnym wyborem książki którą oboje przeczytacie, co da wam tematy do rozmów.
Książki według typów osobowości
Jeśli uda ci się zorientować jaki typ osobowości ma twój partner, możesz dopasować do tego odpowiednią książkę. Osoby analityczne i systematyczne często doceniają non-fiction – biografie, książki historyczne, pozycje popularnonaukowe. Warto postawić na tytuły które prezentują konkretne fakty i dają nową wiedzę. „Sapiens” Yuvala Harari, „Myśl szybko, myśl wolno” Daniela Kahnemana czy biografie wybitnych postaci to sprawdzone wybory.
Ludzie kreatywni i emocjonalni prawdopodobnie wolą literaturę piękną która pozwala im przeżywać różne historie i emocje. Tutaj możesz postawić na uznane powieści współczesne lub klasyki które wciąż są aktualne. „Nieznosna lekkość bytu” Milana Kundery, „Sto lat samotności” Gabriela Garcíi Márqueza czy „Norweska sieć” Haruki Murakamiego to pozycje które poruszają wyobraźnię i emocje.
Osoby praktyczne i zorientowane na cel mogą preferować książki które oferują konkretne korzyści – rozwój osobisty, książki biznesowe, poradniki. Ale uważaj żeby nie wybrać czegoś co może zostać odebrane jako krytyka jego obecnego stanu. Książka o zarządzaniu czasem może sugerować że uważasz że jest niedorganizowany, a poradnik o komunikacji może brzmieć jakbyś myślała że źle się wyraża.
Bezpieczne opcje dla różnych zainteresowań
Jeśli wiesz że interesuje się sportem ale nie wiesz jakim dokładnie, możesz wybrać biografię legendy sportu która przekracza granice dyscyplin. „Open” Andre Agassiego czy „Długi bieg” Alexa Hutchinsona to książki które docenią wszyscy miłośnicy sportu. Podobnie działa to z innymi zainteresowaniami – jeśli lubi gotować, „Kucharz” Anthony’ego Bourdaina będzie strzałem w dziesiątkę nawet jeśli nie znasz jego konkretnych preferencji kulinarnych.
Dla fanów podróży świetnie sprawdzają się książki podróżnicze które łączą przygodę z refleksją. „Na drodze” Jacka Kerouaca, „Jedz, módl się, kochaj” Elizabeth Gilbert czy „W głąb dzikiej puszczy” Jona Krakauera to pozycje które inspirują do podróżowania nie tylko fizycznego, ale też duchowego. Nawet jeśli akurat nie planuje dużych wyjazdów, takie książki mogą dać mu motywację do nowych doświadczeń.
Historia to również wdzięczny temat – „Dziennik młodej lekarki” czy „Pianista” Władysława Szpilmana to pozycje które fascynują nawet osoby które nie uważają się za fanów historii. Kluczem jest wybieranie książek które prezentują historię przez pryzmat konkretnych losów ludzkich, nie suchych faktów i dat.
Błędy których należy uniknąć
Nie kupuj książek które wymagają wcześniejszej znajomości serii lub cyklu. Nawet jeśli „Gra o tron” to fantastyczna saga, to nie najlepszy prezent dla kogoś kto może nie mieć czasu ani chęci na przeczytanie ośmiu tomów. Podobnie unikaj pozycji które są częścią większego uniwersum literackiego – druga część trylogii czy spin-off popularnej serii może być niezrozumiały bez znajomości wcześniejszych tomów.
Drugą pułapką są książki zbyt osobiste lub kontrowersyjne. Unikaj pozycji które mogą zostać odebrane jako komentarz do jego życia, wyglądu, osobowości czy wyborów. Książka o terapii małżeńskiej w nowym związku, poradnik o odchudzaniu dla kogoś kto ma problemy z wagą, czy pozycja o religii dla osoby o nieznanych poglądach to ryzykowne wybory które mogą więcej zaszkodzić niż pomóc.
Twoje zadanie
Zanim pójdziesz do księgarni, przemyśl ostatnie rozmowy które prowadziliście. Jakie tematy go interesują, o czym opowiada z pasją, jakie problemy go nurtują? Zapisz trzy główne obszary jego zainteresowań i dopiero wtedy szukaj książki która mogłaby je połączyć. Napisz w komentarzu co było najtrudniejsze w wyborze książki dla partnera którego jeszcze nie znasz idealnie.